| Zikloak » |
08.04.14
Mamutak teilatupeetan
Lezoko teilatupeetan bildutako utopia zaleen metafora gisa uler zitekeen mamuta. Historiaren zurrunbiloan desagertzearen aurka borrokan ari direnen adierazle gisa.
Izenburua, baina, joan den asteko albiste bategatik jarri dut. Albistea, berez, duela milaka urtekoa bada ere, lehengo astean ikusi ahal izan genuen telebistan. Mamuten iraungitzea ez zen Darwinen eboluzioaren kapritxo soil bat izan.
Espezia suntsitzeko arrazoia gizakiaren baitan egon omen zen; ehizaren eraginez desagertu zen mamuta, ez berez. Bueno, pixka bat bai, moldatu ezinez ibili zen, baina behin betiko bultzakada, eboluzioaren eskailera mekanikotik kanpo utzi zuena, gizakiak eman zion.
Teilatupeetan irudikatu nahi izan ditut mamutak, Gazte Topaguneko kantaren zatiari errealismo puntu bat jarrita. Aurreko artikuluaren harira sortutako erantzunek zer pentsatua eman zidaten (ikus Zikloak), bide batez beste artikulu baterako lana erraztuz.
Gazte Topagunean argi ikus zitekeen zenbateraino asimilatu dugun atzerriko kultura. Edo zenbateraino asimilatu gaituen hark gu. Antza denez, erabilgarriago, desiragarriago edo dena delakoago zaigu gaztelania.
Froga gisa, iparraldeko lagun batekin topo egitean izandako elkarrizketa (euskaraz ari ginenez, gaitzerdi). Hark gure klixe eta esamolde guztiak ulertu zituen. Sin más. Guk, ordea, harenik bakarrik ere ez. Menuda rayada.
Parentesian esanda, ikasleen esaldi batzuk ulertzeko zailtasunak nabaritzen hasita nago, teilatupeko neuronei ilea urdintzen ari zaien seinale.
Gure iparraldeko lagunarekin jarraituz, berak gure erdara ulertu ez ezik, erabili ere egiten zuela ikusi genuen berehala, guk harenaz ezer gutxi dakigun bitartean.
Baina lasai, ez da gure errua. Euskal Herri osoan argitaratzen den euskarazko egunkariak, tarteka egiten du lan igandeetan. Hain zuzen ere, hegoaldeko hauteskundeak izaten direnetan. Martxoaren hamarrean irakurri ahal izan genituen Espainiako Gorteetarako hauteskundeen emaitzak. Baina astebete beranduago ezinezkoa izan zitzaigun Frantziako udalerri eta kantonamenduetako hauteskundeen emaitzak jasotzea.
Sindromea orokorra dela esan daiteke. Dena den, hain urrutira joan gabe, koadrilari erreparatuta ere aisa suma dezaket errealitate mingarria.
Hortaz, kanpoko kultura guk irentsi dugun edo hark gu irentsi gaituen, konponbiderik ez duen kausa delakoan nago. Galdetu mamut izoztuari, zertan laguntzen dion gizakiaren erruduntasuna frogatzeak.
Ondorioz, ondorioan eragin behar dugu. Astindu teilatupeak eta bidali erantzunen bat, gure malkoetan izoztuta geratu baino lehen.
[Oarsoaldeko Hitza 2008-04-13]
Permalink-a7 erantzun
Ta, nola aurre egin ziklo hauei? Bada, lehendik esan bezala, zikloak apurtzeko, ziklo hori lotzen duen gakoa da ezagutu eta moztu beharrekoa. Ondorioei aurre egitea hutsala izan liteke, zikloa apurtzen ez badugu. Horregatik, kultura irensten dugun edo irenstarazten diguten ez da, ba, berdina. Euskaldunok, euskaraz egite hutsak hizkuntza berreskuratzea ekarriko duela pentsatzea bezain nabarmen. Nola bada, euskaldunok epaitegietan euskaraz hitz egiteko oztopoak jartzen dizkigun zikloa apurtu gabe, nola, ertzainen aurrean euskaraz hitz egiteagatik atxilotuak izateko arriskuaren zikloa, euskaraz bizi nahi duten herrietako ordenantzak legez kanpo uzten dituen zikloa, ikastetxeetatik erdaldun hutsak ateratzen dituen zikloa... apurtu gabe. Kontua baita, hemen, ziklo bat, sistema bat, egon badagoela euskaraz bizitzea ezintzen diguna. Ziklo hori apurtu artean, sistema hori irauli artean, euskaldunok mamuten bide bera jarraitzeko arriskuan gaude.
Zuhaitza batek ez diezagula basoa ikustea galerazi.
BAT.- Josebaren artikulua 3 aldiz irakurri nuen, ezin bainuen ulertu halako arinkeriaz idaztea. BI.-Josebak ez du errealitate baten berri ematen. Kasu hontan errealitatea egunkari horrek azken 5 urte hauetan egindako ibilbidea da, eta ez egun bateko anekdota batetik tesia egitea. Eta tesia ere eztabaidagarria. HIRU.- nik ez dut uste inor dagoenik LEKUZ KANPO, ezta zu ere, eta are gutxiago Joseba. Lekuz kanpo balorazio batzuk egon daitezke. LAU.- Berresten dut Josebak egiten duen aipamena arinkeri bat iruditzen zaidala. BOST.- Nik igandetan jai egiten dut eta kazetariek ere astelehenetan gutxienik pake pixkat eman dezatela. Zertaz ari ginen ordea?
Nork bere buruarekin hitz egitea ez, nork bere buruari erantzutea omen da erotasunaren seinale. Zoroonekoa ni.
Idazten ditudanak baino kontu larriagoak, asko. Gerrialdean dudan min hau, batez ere.Artikulu hauen intentzioa, iradokitzaile izatea (sujerentia, aleiya). Hortaz, eskerrik asko erantzunengatik. Denak ados egotea ezinezkoa da; filosofoek inoiz Egia Absolutua aurkituko balute, akabo.
Artikulu honen intentzioa, vascongadetakook dugun edo izan dezakegun arrisku bat mahai gainean jartzea: zilborrismoa edo betigukeria. Hau da, gure zilborrari begira edo beti guka ibiltzearen arriskua bistaratzea.Nire artikulua argitaratu zen egun berean, hauxe irakurri nuen Berrian, Juan Kruz Lakasta eta Zaldieroaren iganderoko Seriodemonio atalean, tutti-fruttian:
Gaurko gogoeta guztiak Nafarroarekin loturikoak dira, bai. Jabetu gara. Nahita egin dugu. Euskalautonomiaerkidegotar maiteok, zuek testu hau irakurrita sentitu zareten bezala sentitzen gara euskal herritar periferikook maiz irrati zein telebista albistegi eta egunkari ustez nazionalak entzunda, ikusita, irakurrita.
Mezu honentzako erantzunak itxita daude.Erantzun
